10. आजचा शब्द 'भद्र'
- लिंक मिळवा
- X
- ईमेल
- अन्य अॅप्स
भद्र
भद्र म्हणजे सुखी, धन्य, श्रेष्ठ, सुंदर, कल्याण.
हा शब्द अनेक रूपांमध्ये लोक आजही वापरतात.
भद्रा हे त्याचे स्त्रीलिंगी रूप. 'सुभद्रा' हे मुलीचे नाव आपल्या परिचयाचे आहे.
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राजमुद्रेत 'मुद्रा भद्राय राजते।' असे वाक्य आहे. 'ही राजमुद्रा कल्याणासाठी विराजमान आहे' असा त्याचा अर्थ.
दोन वाईट माणसे एकत्र आली की 'अभद्र युती' झाली असे म्हणतात. मात्र दोन विरोधी विचारांचे राजकीय पक्ष एकत्र आले की इतर पक्ष 'अभद्र युती' अशीच टीका करतात.
खुलदाबादचे 'भद्र मारुती' हे देवस्थान भारतात प्रसिद्ध आहे. भद्रसेन राजाच्या भद्रावती नगरीतील हा भद्र मुद्रेतील मारुती आहे.
संस्कृतमध्ये 'हे भद्र' म्हणजे 'हे भल्या माणसा'. पूर्वी सभेमध्ये 'भद्र जनहो' असे म्हणायची पद्धत होती. सिंहासनाला भद्रासन असेही म्हणतात.
शिवाचे एक उग्र रूप न्हणजे वीरभद्र आणि त्याची पत्नी भद्रकाली. भद्रा म्हणजे गाय किंवा स्वर्गातील गंगा असेही अर्थ सापडतात.
(मात्र पंचांगातील 'भद्रा' हे वेगळेच प्रकरण आहे.)
भद्र असलेले असे अनेक शब्द आपण वापरतो.
संस्कृत भाषा शिकताना शब्दांची ही रहस्ये उलगडत जातात. शब्दांकडे पाहण्याची आपली दृष्टी बदलते. आपण जाणीवपूर्वक शब्द वापरू लागतो.
म्हणून प्रत्येकाने आयुष्यात संस्कृत भाषा शिकलीच पाहिजे.
विनोद जैतमहाल
9823028332
- लिंक मिळवा
- X
- ईमेल
- अन्य अॅप्स
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा